Bệnh đốm đen vi khuẩn hại cà chua và biện pháp phòng trừ hiệu quả

Bệnh đốm đen vi khuẩn hại cà chua do vi khuẩn Xanthomonas vesicatoria gây ra. Bệnh hại chủ yếu ở lá và quả, có khi vết bệnh xuất hiện trên cả cuống lá và thân cây. Bệnh xuất hiện từ thời kỳ cây con cho đến cây có quả chín. Gây thiệt hại không nhỏ đến năng suất và chất lượng quả về sau. Nắm được tình hình thực tế hiện nay “Phân bón Sông Mã” xin giới thiệu cho bà con và các bạn cách nhận biết triệu chứng bệnh đốm đen xuất hiện trên đồng ruông từ đó có biện pháp phòng trừ bệnh sớm và hiệu quả.

1. Triệu chứng gây bệnh đốm đen vi khuẩn hại cà chua 

Triệu chứng bệnh đốm đen vi khuẩn cà chua

- Bệnh xuất hiện từ thời kỳ cây con cho đến khi cây có quả chín.

Triệu chứng bệnh đốm đen vi khuẩn cà chua

Hình ảnh: triệu chứng bệnh đốm đen vi khuẩn trên lá cà chua 

- Triệu chứng bệnh đốm đen vi khuẩn trên lá: vết bệnh là những chấm nhỏ kích thước từ 1 – 2 mm, có màu xanh giọt giầu hoặc xanh xám, về sau giữa vết bệnh chuyển màu đen, xung quanh đốm đen có quầng vàng (mô xung quanh vàng nhạt).

Triệu chứng bệnh đốm đen vi khuẩn trên quả cà chua

Hình ảnh: triệu chứng bệnh đốm đen vi khuẩn trên quả cà chua

- Triệu chứng bệnh đốm đen vi khuẩn trên quả: xuất hiện nhiều vết đốm đen hơi nổi lên trên vỏ quả, ở giữa vết bệnh mô chết có thể rách nát nên trông giống như vết lở loét, xung quanh vết đốm có quầng ủng nước (xanh) hoặc không xuất hiện. Vết bệnh trên quả có khi rộng tới 6 – 8mm.

- Trên cuống lá và thân cành xuất hiện vết bệnh kéo dài, màu đen.

2. Nguyên nhân gây bệnh đốm đen vi khuẩn hại cà chua

- Bệnh đốm đen vi khuẩn hại cà chua do vi khuẩn Xanthomonas vesicatoria gây ra . Vi khuẩn có hình gậy ngắn kích thước từ 0,6 – 0,7x 1 – 1,5 micromet. Có 1 lông roi ở đầu, có vỏ nhờn.

- Trên môi trường đặc, khuẩn lạc có màu vàng, nhầy và ướt. Phân giải gelatin, làm đông váng sữa, phân giải yếu tinh bột, phân giải đường glucose, lactose, maltose, sacchrose tạo axit, không sinh ra khí.

3. Đặc điểm phát sinh, phát triển bệnh đốm đen vi khuẩn cà chua

- Nguồn bệnh chủ yếu lưu truyền theo tàn dư cây bệnh. Trong tàn dư thân lá, quả bệnh vi khuẩn bảo tồn sinh sống tới 2 năm. Cho nên trồng cà chua độc canh trên đất cũ, vi khuẩn từ tàn dư truyền bệnh cho cây con và cây sản xuất trên ruộng. Tàn dư cây có thể bị nước sông cuốn đi  xa tới các ven bãi ven sông để lan truyền bệnh trên cà chua mới trồng.

- Nguồn bệnh vi khuẩn có thể bảo tồn trong hạt giống tới 16 tháng, xong là thứ yếu nó chỉ có ý nghĩa đối với vùng đất mới trồng cà chua lần đầu.

- Vi khuẩn không bảo tồn trong đất mà chúng chết nhanh trong 2 đến 3 ngày sau khi tàn dư hoai mục, giải phóng vi khuẩn trực tiếp vào trong đất.

- Bệnh lây lan truyền trên đồng ruộng từ cây này sang cây khác nhờ mưa, gió và trong quá trình chăm sóc vun xới. Vi khuẩn xâm nhập vào cây chủ yếu qua lỗ khí khổng, qua vết thương ở quả, lá.

- Nhiệt độ tối thích cho sự phát triển của vi khuẩn là 25 - 30ºC, nhiệt độ gây chết cho vi khuẩn 56ºC. Vì vậy bệnh đốm đen phát triển mạnh trên đồng ruộng trong điều kiện nhiệt độ tương đối cao 23 - 30ºC và trong điều kiện ẩm độ không khí cao đặc biệt là lá cây ẩm ướt, trong thời kỳ mưa gió thường xảy ra liên tục. Trong những điều kiện thuận lợi thời kỳ tiềm dục của bệnh là 3 – 6 ngày. Ở những nhiệt độ cho phép càng thấp, thời kỳ tiềm dục của bệnh càng kéo dài.

- Vi khuẩn gây bệnh đốm đen cà chua có tính chuyên hóa hẹp, chủ yếu gây hại trên cây cà chua. Trong những điều kiện nhất định có thể gây bệnh trên ớt (cây cùng họ cà).

4. Biện pháp phòng trừ bệnh đốm đen vi khuẩn cà chua hiệu quả

- Biện pháp chủ yếu là vệ sinh, tiêu diệt tàn dư cây bệnh trên đất ruộng, cầy lật vùi lấp tàn dư sau thu hoạch.

- Luân canh cây cà chua với cây trồng nước (lúa) hoặc các cây trồng cạn không là ký chủ như dưa chuột, ngô,....

- Gieo hạt giống khỏe, sạch bệnh. Xử lý hạt giống.

- Có biện pháp kỹ thuật trồng và chăm sóc cà chua hiệu quả. Bổ sung đầy đủ và cân đối dinh dưỡng cần thiết cho từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây cà chua. Bà con và các bạn có thể tham khảo các sản phẩm phân bón chất lượng như: SÔNG MÃ RAU, CỦ, QUẢ; SÔNG MÃ NPK 15-5-20+TE; SÔNG MÃ 16-16-8+TE;,...

Giáo trình bệnh cây chuyên khoa, NVKHNN Trịnh Thị Khương

Bình luận