Bệnh héo vàng cà chua (héo Fusarium cà chua) và biện pháp phòng trừ hiệu quả

Bệnh héo vàng trên cây cà chua (hay còn gọi là bệnh héo Fusarium cà chua) do nấm Fusarium oxysporum gây ra. Bệnh gây hại ở nhiều khu vực trồng cà chua trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Bệnh thường xuất hiện trên cây cà chua trưởng thành sau khi ra hoa. Khiến toàn cây biến vàng, cuối cùng cây bị chết héo. Thiệt hại không nhỏ tới năng suất và chất lượng cà chua. Nắm được tình hình thực tế hiện nay “Phân bón Sông Mã” xin giới thiệu cho bà con và các bạn cách nhận biết triệu chứng bệnh xuất hiện trên cây cà chua, từ đó có biện pháp phòng trừ bệnh sớm và hiệu quả.

triệu chứng bênh héo vàng cà chua

1. Triệu chứng gây bệnh héo vàng trên cây cà chua (bệnh héo Fusarium cà chua)

- Triệu chứng bệnh héo vàng cà chua (héo Fusarium) thường xuất hiện trên cây cà chua trưởng thành sau khi ra hoa.

Triệu chứng héo vàng cà chua

Hình ảnh: Triệu chứng bệnh héo vàng cà chua 

- Cây bị bệnh thường biến vàng từ từ. Một đặc điểm đặc trưng của bệnh héo Fusarium cà chua là sự biến vàng nửa lá chét trước sau mới biến vàng cả lá, biến vàng các lá chét ở một phía của cây trước sau mới biến vàng cả cây. Cuối cùng cây bị chết héo.

- Khi chẻ dọc thân ở phần phía dưới gốc thấy mạch xylem bị biến màu nâu đậm hoặc nâu đỏ. Sự biến màu có thể lan lên phần mạch dẫn phía trên, thậm chí tới cả cuống lá.

- Cây bị bệnh ban ngày héo, ban đêm phục hồi, cây sinh trưởng phát triển kém, sau 1 – 2 tuần cây sẽ chết hoàn toàn.

2. Nguyên nhân gây bệnh héo vàng trên cây cà chua (bệnh héo Fusarium cà chua)

- Bệnh do nấm Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici, nấm thuộc họ Tuberculariaceae, bộ Moniliales, lớp nấm bất toàn.

- Nấm sinh trưởng dễ dàng trên nhiều loại môi trường nhân tạo. Trên môi trường PDA, nấm mọc nhanh (có thể kín đĩa 9cm/7 ngày), tản nấm thường có màu hồng, cam, đỏ, tía sau khi cấy 4 – 5 ngày.

- Nấm hình thành 3 loại bào tử vô tính cả trên môi trường nhân tạo hoặc trên cây bị héo chết.

+ Bào tử phân sinh lớn: đa bào (3 - 5 vách ngăn), hình trăng khuyết (27 -  46 x 3 - 5 micromet)

+ Bào tử phân sinh nhỏ: đơn bào, hình ô van - elip (5 - 12 x 2,2 - 3,5 micromet) hình thành từ bọc giả.

+ Bào tử hậu: đơn bào hoặc thành cặp, vách dày, sức chống chịu tốt, hình thành từ sợi nấm hoặc từ bào tử phân sinh lớn.

3. Đặc điểm phát sinh phát triển bệnh héo vàng trên cây cà chua (bệnh héo Fusarium cà chua)

- Bệnh héo Fuasarium cà chua là một bệnh đơn chu kỳ điển hình. Nguồn bệnh chủ yếu là bào tử và sợi tồn tại trong đất. Bào tử hoặc sợi nấm nảy mầm và xâm nhập qua vết nứt tự nhiên khi rễ hình thành (chóp rễ, giữa rễ bên và rễ chính) hoặc qua tổn thương cơ học. Sau khi xâm nhập, nấm phát triển theo gian bào để tới mạch xylem và phát triển lên phía trên. Nấm hình thành bào tử trong mạch dẫn và cả trên bề mặt của mô chết.

- Bệnh phát triển ở nơi có thời tiết ấm, trên đất cát và đất chua, nấm tồn tại trong đất dưới dạng bào tử hậu tới vài năm, nhiệt độ thích hợp là khoảng 280C. Bệnh phát sinh phát triển vào tháng 4, 5 hại cà chua vụ đông xuân và xuân hè, bệnh xuất hiện ở tháng 9, 10 gây hại cà chua vụ đông sớm.

- Nấm lan truyền qua khoảng cách ngắn trên đồng ruộng nhờ nước và dụng cụ nông nghiệp, qua khoảng cách xa nhờ hạt giống, cây con bị nhiễm bệnh, đất nhiễm bệnh.

4. Biện pháp phòng trừ bệnh héo vàng trên cây cà chua (bệnh héo Fusarium cà chua)

- Tiến hành thu gom tàn dư cây bị bệnh, luân canh với với cây ngũ cốc. Nếu nhiễm nặng thì phải luân canh với cây không phải họ cà trong vòng 5 – 7 năm.

- Chủ động hệ thống tưới tiêu, không tưới quá ẩm, trồng cây với mật độ phù hợp với từng giống.

- Có biện pháp kỹ thuật trồng và chăm sóc hợp lý. Cung cấp đầy đủ cân đối dinh dưỡng cho từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây trồng. Nên sử dụng sản phẩm phân bón chuyên dùng cho cây để có hiệu quả cao nhất.

- Sử dụng giống kháng bệnh.

- Khi bệnh chớm xuất hiện có thể dùng thuốc Mirage 50WP với lượng 1,2 kg/ha nồng độ 0,2% phun vào gốc cây.

Giáo trình bệnh cây chuyên khoa, NVKHNN Trịnh Thị Khương

Bình luận