Bệnh thối ướt củ khoai tây và biện pháp phòng trừ bệnh hiệu quả

Bệnh thối ướt củ khoai tây do vi khuẩn Erwinia carotovora gây ra. Bệnh gây hại phổ biến trên các vùng trồng khoai tây trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Trên bề mặt củ bệnh, ở phần mô bệnh đôi khi thấy có nước bọt nước màu vàng, mùi thối khó ngửi. Nếu cắt củ bệnh sẽ thấy thịt củ bị thối nát, có màu vàng nâu. Gây thiệt hại không nhỏ đến năng suất và chất lượng củ khoai tây. Nắm được tình hình thực tế “Phân bón Sông Mã” xin chia sẻ cho bà con và các bạn cách nhận biết triệu chứng bệnh thối ướt xuất hiện trên củ khoai tây, từ đó có biện phòng và trừ bệnh thối ướt củ khoai tây sớm và hiệu quả.

1. Triệu chứng gây bệnh thối ướt củ khoai tây

Triệu chứng bệnh thối ướt củ khoai tây

Hình ảnh: Triệu chứng gây bệnh thối ướt củ khoai tây

- Trên củ khoai tây bị nhiễm bệnh vỏ củ chuyển sang màu nâu, nâu sẫm, củ mềm.

- Trên bề mặt củ bệnh xuất hiện bọt nước màu vàng, có mùi thối khó ngửi. Nếu cắt củ bệnh sẽ thấy thịt củ bị thối nát, có màu vàng nâu.

2. Nguyên nhân gây bệnh thối ướt củ khoai tây

- Bệnh thối ướt củ khoai tây do vi khuẩn Erwinia carotovora gây ra. Đây là loại bệnh phổ biến và gây thiệt hại nghiêm trọng đối với củ khoai tây trong quá trình bảo quản, cất giữ, chuyên chở và xuất nhập khẩu.

- Vi khuẩn Erwinia carotovora có dạng hình gậy, hai đầu hơn tròn, có 2 – 8 lông roi bao quanh mình.

- Nuôi cấy vi khuẩn Erwinia carotovora trên môi trường pepton saccaro, khoai tây – agar khuẩn lạc có màu trắng xám, hình tròn hoặc hình bầu dục không đều, bề mặt khuẩn lạc ướt. Vi khuẩn không có vỏ nhờn, nhuộn Gram âm, hảo khí, dịch hoa gelatin, tạo H2S, thủy phân tinh bột, không tạo NH3.

- Vi khuẩn Erwinia carotovora phát triển thuận lợi trong phạm vi nhiệt độ khá rộng, nhiệt độ tới hạn chết là 50ºC, phạm vi pH cũng khá rộng từ 5,3 – 9,2, thích hợp nhất là pH 7,2. Vi khuẩn có thể bị chết trong điều kiện khô và dưới ánh nắng.

- Vi khuẩn Erwinia carotovora xâm nhập chủ yếu qua vết thương và qua mắt củ. Vi khuẩn tồn tại trong đất, trong tàn dư củ khoai tây. Vi khuẩn lan truyền bằng dịch củ bệnh trong quá trình bảo quản. Trên đồng ruộng vi khuẩn lan truyền chủ yếu nhờ nước, gây hiện tượng thối đen gốc cây khoai tây.

3. Đặc điểm phát sinh phát triển bệnh thối ướt củ khoai tây

- Bệnh thối ướt củ khoai tây phát sinh, phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ cao và ẩm độ cao.

- Bệnh thường phát sinh, phát triển từ khi khoai tây mới thu hoạch và kéo dài trong suốt quá trình bảo quản khoai tây. Trong những tháng mùa hè bệnh thối ướt phát triển mạnh nhất, cao điểm của bệnh là vào các tháng 6, 7, 8.

- Chất lượng củ và kỹ thuật bảo quản quan hệ chặt chẽ với bệnh thối ướt. Nếu củ khoai tây được chọn đủ tiêu chuẩn: về độ lớn, đồng đều, không sây sát vỏ, lấy củ ở những ruộng ít hoặc không bị bệnh đen chân và các loại bệnh khác thì mức độ bị bệnh thối ướt về sau thường nhẹ. Mặt khác điều kiện bảo quản tốt như kho phải thông thoáng, có ánh sáng, giàn đúng kỹ thuật, khoai xếp thành từng lớp mỏng sẽ hạn chế bệnh phát sinh và tỷ lệ củ thối sẽ giảm rõ rệt.

4. Biện pháp phòng trừ bệnh thối ướt củ khoai tây

- Chọn lọc củ đủ tiêu chuẩn, củ khoẻ không bị sây sát trước khi bảo quản.

- Trước khi bảo quản không đổ khoai tây thành đống củ, cần phải giàn thành từng lớp, hong nhẹ dưới ánh sáng tán xạ để giảm bớt lượng nước, vỏ củ khô và dần chuyển thành màu hơi xanh.

- Khoai bảo quản trong kho lạnh. Nếu bảo quản trong kho thông thường thì củ giống được giàn thành từng lớp trên giàn bảo quản, đúng kỹ thuật. Kho thông thoáng, đủ ánh sáng, nên có hệ thống quạt thông gió để giảm bớt độ ẩm trong kho, tạo điều kiện ngoại cảnh không thuận lợi cho bệnh phát sinh phát triển, nhất là các tháng mùa hè.

- Thường xuyên kiểm tra, phát hiện sự xuất hiện mầm mống bệnh, loại bỏ củ thối kịp thời. Ngoài ra, cần có các biện pháp phòng trừ gián, chuột, rệp và các đối tượng gây hại khác để hạn chế con đường lan truyền qua các vết thương cơ giới.

- Biện pháp hiệu quả nhất là bảo quản khoai tây trong kho lạnh cho phép giảm tới mức thấp nhất bệnh thối ướt củ. Tuy nhiên, trong điều kiện kinh tế hiện nay biện pháp này ít được áp dụng.

- Có biện pháp kỹ thuật trồng và chăm sóc khoai tây hiệu quả. Cung cấp đầy đủ và cân đối dinh dưỡng cần thiết cho toàn bộ quá trình sinh trưởng và phát triển của khoai tây. Nên sử dụng sản phẩm phân bón chuyên dùng cho cây lấy củ để đạt được hiệu quả tốt nhất.

Giáo trình bệnh cây chuyên khoa, NVKHNN Trịnh Thị Khương

Bình luận