Nhiều ruộng lúa xanh tốt, lá mướt từ đầu vụ nhưng đến cuối vụ lại lép hạt, năng suất giảm rõ rệt. Đây là tình trạng khá phổ biến trong sản xuất lúa hiện nay.
Nguyên nhân trong nhiều trường hợp không phải do thiếu phân, mà do bón quá nhiều đạm giai đoạn đón đòng – sai lầm khiến cây mất cân đối dinh dưỡng và phát triển lệch hướng.
Hiểu đúng vai trò của đạm trong giai đoạn đón đòng
Đạm (N) là dưỡng chất quan trọng giúp cây lúa phát triển thân và lá, đặc biệt ở giai đoạn đầu và đẻ nhánh. Nhờ có đạm, cây sinh trưởng nhanh, tạo nhiều dảnh và hình thành bộ tán.
Tuy nhiên, khi cây bước vào giai đoạn làm đòng – đón đòng, nhu cầu đạm bắt đầu giảm. Đây là thời điểm cây chuyển từ sinh trưởng thân lá sang tập trung cho quá trình sinh thực.
Ở giai đoạn này, cây cần dinh dưỡng để:
- Hình thành và nuôi đòng
- Tăng số hạt trên bông
- Nâng cao tỷ lệ hạt chắc
Nếu tiếp tục bón nhiều đạm, cây sẽ ưu tiên phát triển thân lá thay vì nuôi hạt. Điều này làm mất cân đối dinh dưỡng và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.
Hệ lụy khi bón thừa đạm cho lúa giai đoạn đón đòng
Thực tế cho thấy, những ruộng lúa bón thừa đạm thường có biểu hiện xanh tốt nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Những hậu quả dễ gặp gồm:
- Tăng tỷ lệ lép hạt do dinh dưỡng không tập trung nuôi đòng
- Cây cao, thân mềm, dễ đổ ngã khi gặp mưa gió
- Ruộng rậm rạp, kém thông thoáng, tạo điều kiện cho sâu bệnh phát triển
- Tăng chi phí phòng trừ sâu bệnh
- Giảm chất lượng và năng suất cuối vụ
Đây là sai lầm khiến nhiều ruộng lúa “tốt lá nhưng mất mùa”.
Dấu hiệu nhận biết lúa thừa đạm
Bà con có thể nhận biết sớm qua một số biểu hiện sau:
- Lá xanh đậm bất thường
- Cây cao nhanh nhưng thân mềm
- Ruộng dày, ít thông thoáng
- Sinh trưởng thiên về thân lá, ít tập trung nuôi đòng
Khi xuất hiện các dấu hiệu này, cần điều chỉnh kịp thời để tránh ảnh hưởng đến năng suất.
Giải pháp cân đối dinh dưỡng cho lúa giai đoạn đón đòng
Để giúp cây lúa phát triển đúng hướng và đạt năng suất cao, bà con cần lưu ý:
- Giảm hoặc ngưng bón đạm khi cây đã bước vào giai đoạn đón đòng
- Tăng cường kali để:
- Giúp chắc hạt
- Tăng vận chuyển dinh dưỡng về bông
- Làm cứng cây, hạn chế đổ ngã
- Bổ sung trung vi lượng (Canxi, Silic, Bo…) giúp cây khỏe, tăng sức chống chịu
- Quản lý nước hợp lý: giữ nước nông, điều tiết linh hoạt để cây hấp thu dinh dưỡng tốt hơn
Gợi ý lựa chọn phân bón phù hợp
Một số dòng phân bón Sông Mã phù hợp cho giai đoạn bón thúc đón đòng bà con có thể tham khảo:
• Nhóm NPK cân đối, nuôi đòng ổn định:
NPK Sông Mã cây lúa chuyên thúc, NPK 16-8-16+TE
• Nhóm NPK giàu kali, tăng chắc hạt – hạn chế lép:
NPK 15-5-20+TE, 17-7-17+TE, 12-5-10+TE, 15-3-10+TE
• Nhóm VRAT và một số sản phẩm bổ sung lưu huỳnh (S), tăng hiệu quả chuyển hóa dinh dưỡng:
VRAT NK 12-10 chuyên thúc, VRAT NK Lúa 2, VRAT NK 15-12+6S, VRAT NK 16-12+18S
Các sản phẩm NPK Sông Mã đều được bổ sung vi lượng dạng chelate, giúp cây hấp thu nhanh, tăng hiệu quả sử dụng dinh dưỡng và hạn chế thất thoát.
Việc lựa chọn đúng loại phân bón phù hợp với từng chân đất và giống lúa sẽ giúp cây nuôi đòng tốt, hạn chế lép hạt và nâng cao năng suất lúa.
Kết luận
Bón nhiều đạm không đồng nghĩa với năng suất cao, đặc biệt trong giai đoạn đón đòng. Ngược lại, việc bón thừa đạm có thể là nguyên nhân khiến lúa lép hạt, dễ đổ và phát sinh sâu bệnh.
Cân đối dinh dưỡng, giảm đạm – tăng kali đúng thời điểm chính là chìa khóa giúp lúa chắc hạt, năng suất cao và bền vững.
-Dai-Viet-Silat-oqa.jpg)
