Trong sản xuất nông nghiệp hiện nay, năng suất cao thôi chưa đủ mà chất lượng nông sản mới là yếu tố quyết định giá trị thương phẩm. Nhiều nhà vườn gặp tình trạng trái phát triển kích thước tốt nhưng độ ngọt thấp, màu sắc kém hấp dẫn dù đã bón phân đầy đủ. Nguyên nhân phổ biến nằm ở việc thiếu Kali hoặc bón chưa đúng giai đoạn nuôi trái. Kali không chỉ giúp cây sinh trưởng ổn định mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tích lũy đường, nâng cao độ Brix và hoàn thiện màu sắc nông sản.
1. Kali là gì và vì sao cây trồng cần Kali?
Kali (K) là một trong ba nguyên tố dinh dưỡng đa lượng thiết yếu trong nhóm NPK. Nếu Đạm giúp phát triển thân lá, Lân hỗ trợ bộ rễ thì Kali là yếu tố quyết định trực tiếp đến chất lượng trái và hạt. Kali tham gia vào nhiều quá trình sinh lý quan trọng như kích hoạt enzyme quang hợp, tổng hợp và vận chuyển đường, điều tiết nước trong tế bào và tăng độ bền thành tế bào. Vì vậy ở giai đoạn nuôi trái hoặc tích lũy dưỡng chất, nhu cầu Kali của cây thường cao hơn so với giai đoạn sinh trưởng ban đầu.
2. Vai trò của Kali trong việc tăng độ ngọt nông sản
2.1. Thúc đẩy quá trình tổng hợp đường
Kali kích hoạt các enzyme liên quan đến quang hợp và chuyển hóa carbohydrate. Khi cây được cung cấp đủ Kali, khả năng tạo đường và tích lũy chất khô tăng lên rõ rệt, từ đó làm tăng độ ngọt và nâng cao chất lượng nông sản.
2.2. Tăng vận chuyển đường về trái
Đường được tạo ra chủ yếu tại lá và cần được vận chuyển về trái thông qua hệ thống mạch dẫn. Kali giúp quá trình vận chuyển này diễn ra hiệu quả hơn, giúp trái ngọt đều và hạn chế tình trạng trái to nhưng nhạt. Khi thiếu Kali, cây thường xuất hiện hiện tượng trái sượng, nhão hoặc độ Brix không ổn định.
2.3. Hạn chế rụng trái sinh lý
Kali giúp cân bằng áp suất thẩm thấu và điều tiết nước trong tế bào, từ đó giảm stress sinh lý và hạn chế rụng trái non trong giai đoạn nuôi quả.
3. Vai trò của Kali trong việc tăng màu sắc nông sản
3.1. Tăng tổng hợp sắc tố tự nhiên
Kali hỗ trợ hình thành các sắc tố quan trọng như carotenoid tạo màu vàng cam và anthocyanin tạo màu đỏ tím. Nhờ vậy trái cây có màu sắc tươi sáng, đồng đều và hấp dẫn hơn khi thu hoạch.
3.2. Làm vỏ trái cứng và bóng đẹp
Kali giúp tăng độ bền của thành tế bào, làm vỏ trái dày hơn, cứng hơn và ít nứt vỡ. Đây là yếu tố quan trọng đối với các loại trái cây hướng đến thị trường xuất khẩu hoặc yêu cầu bảo quản lâu.
4. Vai trò của Kali trong việc tăng hiệu quả hấp thụ và sử dụng Đạm của cây trồng
Bên cạnh vai trò nâng cao độ ngọt và cải thiện màu sắc nông sản, Kali còn giúp cây trồng tăng hiệu quả hấp thụ và sử dụng Đạm. Đây là yếu tố quan trọng giúp cân đối sinh trưởng, hạn chế tình trạng phát triển thân lá quá mức khi bón Đạm và hỗ trợ cây nuôi trái ổn định hơn.
5. Dấu hiệu cây trồng thiếu Kali
Thiếu Kali thường biểu hiện qua hiện tượng mép lá cháy xém, lá vàng từ rìa vào trong, cây yếu dễ đổ ngã và trái nhỏ nhạt màu. Đối với cây lấy hạt, tình trạng lép hạt hoặc nhẹ cân cũng thường xảy ra khi cây thiếu Kali kéo dài. Việc nhận biết sớm giúp bà con điều chỉnh dinh dưỡng kịp thời, tránh ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng.
6. Thời điểm bổ sung Kali hiệu quả trong giai đoạn nuôi trái
Để phát huy hiệu quả của Kali trong giai đoạn nuôi trái, nên bổ sung vào các thời điểm sau đậu trái, thời kỳ nuôi trái mạnh và trước thu hoạch khoảng 30 đến 45 ngày. Trong giai đoạn này cần hạn chế bón quá nhiều đạm vì đạm cao dễ làm cây phát triển thân lá mạnh, giảm khả năng tích lũy đường và màu sắc của trái.
7. Giải pháp phân bón Kali phù hợp cho giai đoạn nuôi trái
Để nâng cao độ ngọt, cải thiện màu sắc và giúp trái phát triển đồng đều trong giai đoạn nuôi quả, việc lựa chọn đúng công thức phân bón giàu Kali là yếu tố rất quan trọng. Nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng Kali trong giai đoạn nuôi trái, hiện nay Công ty Cổ phần phân bón Sông Mã đã phát triển nhiều công thức NK và NPK giàu Kali phù hợp với từng loại cây trồng và điều kiện canh tác khác nhau, giúp bà con linh hoạt lựa chọn theo từng giai đoạn sinh trưởng.
Đối với những vườn cây đang bước vào giai đoạn nuôi quả mạnh, các công thức NPK thiên Kali như phân bón Sông Mã NPK 15-5-20+TE giúp tăng tích lũy carbohydrate, nâng cao độ Brix và hỗ trợ quá trình lên màu tự nhiên của trái. Tỷ lệ Kali cao kết hợp cùng các vi lượng như Bo, Kẽm và Đồng còn góp phần cải thiện khả năng đậu trái, hạn chế rụng sinh lý và nâng cao chất lượng thương phẩm.
Bên cạnh đó, công thức NPK 17-7-17+TE phù hợp với những vườn cây cần duy trì sinh trưởng ổn định song song với quá trình nuôi trái. Tỷ lệ dinh dưỡng cân đối giúp cây vừa phát triển bộ lá khỏe vừa đảm bảo nguồn dinh dưỡng nuôi quả, hạn chế hiện tượng suy cây khi mang trái nhiều.
Ngoài ra, các dòng phân NK có bổ sung lưu huỳnh như NK 16-12+18S và NK 15-12+6S giúp tăng hiệu quả chuyển hóa dinh dưỡng, hỗ trợ quá trình tổng hợp protein và góp phần thúc đẩy tích lũy đường trong trái. Những công thức này phù hợp sử dụng khi cây cần tăng cường chuyển hóa dinh dưỡng và nâng cao chất lượng nông sản ở giai đoạn cuối vụ.
Việc kết hợp linh hoạt các công thức phân bón giàu Kali theo từng giai đoạn sinh trưởng sẽ giúp cây tối ưu khả năng vận chuyển và tích lũy dinh dưỡng. Nhờ đó nông sản đạt độ ngọt cao hơn, màu sắc đẹp và mẫu mã đồng đều, góp phần gia tăng hiệu quả kinh tế cho nhà vườn.
Khi sử dụng các dòng phân bón giàu Kali trong giai đoạn nuôi trái, bà con cần lưu ý một số điểm sau:
- Không bón quá liều lượng khuyến cáo
- Không bón/tưới khi cây đang ra hoa
- Bón cách gốc 5–10 cm
- Đối với rau màu, ngừng bón trước thu hoạch 15–20 ngày
- Điều chỉnh liều lượng tùy theo loại cây và diện tích gieo trồng thực tế
8. Kết luận
Kali không chỉ là nguyên tố dinh dưỡng giúp cây sinh trưởng ổn định mà còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình tích lũy đường, hoàn thiện màu sắc và nâng cao giá trị thương phẩm của nông sản.
Việc bổ sung Kali đúng giai đoạn nuôi trái kết hợp lựa chọn các công thức phân bón giàu Kali phù hợp sẽ giúp cây tăng khả năng vận chuyển dinh dưỡng, lên màu tự nhiên và đạt độ ngọt đồng đều hơn.
Hiện nay, các dòng phân bón Sông Mã như NPK 15-5-20+TE, NPK 17-7-17+TE hay các công thức NK bổ sung lưu huỳnh đang là giải pháp dinh dưỡng được nhiều nhà vườn lựa chọn.
Việc hiểu đúng vai trò của Kali và sử dụng phân bón cân đối theo từng giai đoạn sinh trưởng chính là nền tảng giúp bà con nâng cao chất lượng nông sản một cách bền vững.
-Dai-Viet-Silat-oqa.jpg)
